To już ostatnia część artykułu dotyczącego regulacji i ustawiania wysokości akcji strun. Na koniec regulacja mostka.

Andrzej Harbrat 

1. Regulacja mostka – czyli widać już światełko w tunelu

Pozostało nam teraz skorygować mostek a właściwie poprzeczkę mostka. Dla wygody będziemy ją nazywać mostkiem i już. Niestety żeby go wyciągnąć musimy całkiem zdjąć struny, ale zanim to zrobimy trzeba sprawdzić jak wysoko są nasze struny nad progami. Mając nastrojoną gitarę sprawdzamy szczelinę nad 12 progiem. Według firmy Graphtech odległość powinna wynosić 3mm dla grubej struny e i 2mm dla cienkiej struny e. Jako wzornik wykorzystujemy nasze wizytówki.

Wielkości szczeliny nad 12 progiem według Graphtech.

Sprawdzamy ile wizytówek wejdzie nad 12 progiem. W naszym przypadku weszło z podważeniem struny 12 sztuk, więc przyjmujemy 11.5x0.3=3.45mm a więc tragedii nie ma. Niemniej postaramy się trochę tą odległość zmniejszyć. Ściągamy, więc struny, aby wyciągnąć mostek. W naszym przypadku struny są zamocowane na plastikowych kołkach, co bardzo ułatwiają sprawę. Jeżeli kołki siedzą ciasno w otworach można sobie pomóc małymi szczypcami. Trochę współczuję tym, którzy mają gitary ze strunami przewleczonymi przez mostek, bo tu struny trzeba ściągać z maszynek.

Sprawdzamy plikiem wizytówek szczelinę nad 12 progiem dla grubej struny e. Wynik to plik blisko 12 wizytówek o grubości 0.3mm.

Jeżeli przy wyciąganiu kołków pomagasz sobie szczypcami uważaj żeby nie uszkodzić sobie mostka. Na zdjęciu widoczne odgnioty po użyciu szczypiec.

Zakupione mostki były z jednej strony trochę dłuższe od oryginalnego. Zaznaczamy, więc pisakiem długość, jaką trzeba zeszlifować i ścieramy ją na papierze ściernym. Do zaokrąglenia spiłowanego końca idealny będzie pilnik do paznokci.

Zakupione przez nas mostki były z jednej strony nieco dłuższe. Na szczęście plastik łatwo jest spiłować.


Do spiłowanie i zaokrąglenia krawędzi doskonale nada się pilnik do paznokci.

 Jeżeli masz pickup włożony pod mostek uważaj żeby go nie uszkodzić przy wyciąganiu i wkładaniu mostka.

Tak jak w przypadku siodełka najpierw zmierzymy jego wysokość. Proponuję robić to w wygodnym miejscu tak jak pokazano na rysunku poniżej. U nas wysokość wyjściowa wynosiła 8.55mm.

Fot 43. Mierzymy wysokość mostka. W naszym przypadku zaczynamy od wysokości 8.6mm.

Starzy wyjadacze na www.frests.com radzą żeby zmniejszać wysokość mostka co 1/64” czyli co 0.4mm. W naszym przypadku robimy następująco:

1. Skracamy mostek o około 1mm i mierzymy suwmiarką
2. Mierzymy mostek
3. Zakładamy mostek, struny, stroimy gitarę
4. Gramy na gitarze z normalną dynamiką używając kostki. Sprawdzamy czy struny nie brzęczą na całej długości podstrunnicy (na wszystkich progach).
5. Jeżeli struny nie brzęczą a akcja strun nas nie zadowala to szlifujemy mostek o około 0.5 mm i mierzymy suwmiarką.
6. Powtarzamy czynności 2-5 aż struny zabrzęczą na jakiś progach. Możemy teraz podłożyć pod mostek podkładkę (w naszym przypadku wycięty profil z foliowej teczki na dokumenty)
7. Powtarzamy czynności 2-4
8. Jeżeli struny dalej brzęczą to wycinamy i podkładamy kolejną podkładkę z plastiku
9. Powtarzamy czynności 2-4
10. Powtarzamy czynności 8-9 aż struny przestaną brzęczeć
11. Jeżeli już nic nie brzęczy to możemy tak zostawić. Jeżeli ilość podkładek jest duża to szlifujemy sobie nowy mostek o grubości dotychczasowego + grubość wszystkich podkładek i gotowe.

Najpierw zaznaczamy grubość 1mm do zeszlifowania za pomocą suwmiarki i pisaka do płyt (linia po ołówku może się zetrzeć w trakcie pracy). Będziemy szlifować aż całkiem zniknie czarna linia po pisaku. Zaczynamy szlifowanie. Suwmiarka w tym przypadku nie sprawdzi się, bo powierzchnia, którą obrabiamy jest bardzo mała w stosunku do wysokości. Trzeba po prostu szlifować prostopadle i już. Staramy się dociskać równomiernie do podłoża żeby równo ścierało się na całej długości. W tej pracy znów sprawdził się lekko wytarty papier o ziarnistości 240.

Na początek skracamy mostek o około 1mm. Za pomocą suwmiarki i pisaka zaznaczamy wysokość do skorygowania.


Dociskając równomiernie od góry szlifujemy wzdłużnie mostek.


Jak trochę przesadzimy ze szlifowaniem to możemy wyciąć plastikową podkładkę z grubej folii (teczka na dokumenty). Najlepiej żeby wypełniała cały otwór w rowku.

Na koniec zakładamy mostek, struny i stroimy gitarę. Naszą pracę zakończyliśmy na mostku o wysokości 6.7mm.

Mostki o różnych wysokościach. Od lewej 8.6mm (wyjściowa wysokość nowego mostka przez szlifowaniem), 7.3mm (fabryczny mostek), 6.7mm (mostek który pozostawiamy w gitarze), 6.2mm (zbyt niski mostek który pozostawiamy sobie na pamiątkę).

2. Koniec pracy – czyli sprawdzamy jak nam wyszło

Proponuję po nastrojeniu odłożyć gitarę na dobę żeby gitara się trochę uleżała. Na drugi dzień stroimy ponownie i sprawdzamy czy wszystko jest ok. Może wystąpić potrzeba regulacji wygięcia gryfu lub podłożenia jeszcze jednej podkładki

Na koniec bierzemy wizytówki i sprawdzamy prześwit między basową struną e a 12 progiem. W naszym przypadku plik 7 wizytówek minimalnie podważał strunę. Przyjmujemy, że szczelina jest na około 6.5 wizytówki co daje świetny wynik 1,95mm. Także jest widoczna i odczuwalna różnica przy dociskaniu strun w okolicy siodełka. Komfort gry jest teraz nieporównywalny :)

Nad 12 progiem wchodzi ciasno 7 wizytówek, czyli mamy prześwit około 1.95mm. Akcja strun jest niewielka i bez brzęczenia na progach. Teraz chwyty barowe nie wywołują już zaciętej miny na twarzy :)


Struny na pierwszym progu można teraz łatwo dociskać. Na zdjęciu porównanie szczeliny przed i po regulacji siodełka (basowa struna e dociśnięta za 2 progiem).

Teraz zasłużyliśmy na jakiś dobry browarek. Nie polecam spożywania trunków przy tej pracy. Ilość zepsutych siodełek i mostków na pewno będzie wtedy mniejsza :)

Życzę miłej pracy i wybornych efektów.

3. Epilog – czyli gitara jak żywy organizm

Do regulacji gitary został użyty nowy komplet strun Dean Markley Blue Steel. Jeżeli struny są już długo w instrumencie (np. 2 lub 3 miesiące) to po prostu się rozciągają. Przeciągnięte i trochę zgrane struny mogą potrzebować większego naciągu żeby utrzymać wymagany strój. Jeżeli zwiększy się nam naciąg strun to napnie on mocniej gryf, przez co może zwiększyć się akcja strun. Tak też stało się w naszym przypadku. Po około 3 miesiącach okazało się, że prześwit nad 12 progiem miał szerokość ponad 8 wizytówek, czyli jakieś 2.5 mm (poprzednio około 6.5 wizytówki czyli około 1.95mm). W takim przypadku należało by po prostu zmienić struny na nowe. Przyznam jednak, że sam nie należę do gitarzystów, którzy często zmieniają struny. Nie mam takiej potrzeby, bo na gitarze gram od czasu do czasu i dla przyjemności. Aby zniwelować tą niedogodność można trochę obniżyć mostek. Jeżeli ktoś w trakcie regulacji mostka wkładał pod niego plastikowe podkładki to wystarczy je wyciągnąć. Można też sprawdzić jak wygina się gryf pod wpływem większego naciągu i pokusić się o niewielkie zmniejszenie reliefu. W naszym przypadku podkładek pod mostkiem nie było, ale został nam najniższy mostek o wysokości 6.2mm który zostawiliśmy sobie na pamiątkę. Okazało się, że w nowych warunkach idealnie się spisuje bez dodatkowych podkładek. Także śruba w gryfie została dokręcona o około ¼ obrotu i gitara jest znowu ustawiona jak poprzednio. Widać, że gitara jest jak żywy organizm, w którym poszczególne elementy są ze sobą ściśle połączone. Widać też, że z czasem coś się zmienia w samym instrumencie, choć te zmiany mogą być bardzo subtelne.

Podziękowania dla Andrzeja Czaka i Grzegorza Rybickiego za pomoc przy realizacji opracowania

Materiały wykorzystane w opracowaniu:

http://www.blizinski.pl/gitara/Regulacja_gryfu

http://www.guitarzone.org/punbbforum/viewtopic.php?id=201

http://forum.magazyngitarzysta.pl/viewtopic.php?f=3&t=3507

http://gitara.pl/forum/viewtopic.php?id=50548

http://forum.magazyngitarzysta.pl/viewtopic.php?t=4942&sid=2f3c816d1d0d6da38be6a7638f3841d6

http://gitara.pl/forum/viewtopic.php?id=51368

http://forum.magazyngitarzysta.pl/viewtopic.php?t=996&sid=09020ace907b2a51591bf325d4a39839

http://www.graphtech.com/products.html?ProductID=140&CurrencyID=2

http://www.graphtech.com/fckeditor/userfiles/File/nut_install_inst.pdf

http://www.graphtech.com/fckeditor/userfiles/File/saddle_install_inst.pdf

http://www.frets.com/FRETSPages/Musician/GenSetup/TrussRods/TrussRodAdj/tradj.html

http://gitara.pl/forum/viewtopic.php?id=59641

http://www.frets.com/FRETSPages/Musician/Guitar/Setup/LowerAction/loweraction02.html

http://www.frets.com/FRETSPages/Musician/GenSetup/NutAction/nutaction.html

http://www.frets.com/FRETSPages/Musician/Guitar/Setup/LowerAction/loweraction01.html

http://www.gitara.miniserwis.pl/budowa-gitary.html

http://guitarnet.pl/artykul/budowa-gitary-klasycznej/81